....หากถามใคร หลายคนว่า .... ศีล...คืออะไร ...................................
.....หากเป็นคนทั่วไป ส่วนใหญ่จะตอบ ว่า.......เป็นข้อห้ามไม่ให้เรากระทำชั่วทั้งหลาย..........
....ถ้าไปถามนักปฏิบัติ......ส่วนใหญ่จะตอบว่า.......คือ.... ศีล 8....
….
....ศีลจึงสามารถแปลได้หลายความหมาย
....แปลโดยสรุปได้ว่า ..........ปกติ ...เยือกเย็น...หนักแน่น...มั่นคง....
.....ถ้าให้แยกลงไปอีก ..ศีล..ก็มีหลายระดับ...แต่ละระดับก็ช่วยควบคุม เป็นกรอบ เป็นบรรทัด ให้การดำเนินชีวิตสำหรับ ของการดำเนินชีวิตในแต่ละระดับฐานะ เช่น คนทั่วไป ก็มีศีล 5 เป็นกรอบเบื้องต้นสำหรับการดำเนินชีวิต...... นักปฏิบัติก็มีศีล 8 กรอบเบื้องต้นสำหรับการปฏิบัติ...
....
....บางคนส่วนใหญ่บอกว่า ...ฉันถือ....ศีลไม่ได้เลยยากจัง.....มีแต่ข้อห้าม.....
.....เราส่วนใหญ่เข้าใจ......ศีล.....ผิดไป
.....ศีลไม่ได้ห้าม ........แต่เป็นเจตนางดเว้น
....เช่น....เจตนางดเว้นจากการฆ่า.....ฯลฯ..
....เป็นความตั้งใจในการงดเว้น ... การที่เรามีเจตนางดเว้นสิ่งชั่วทั้งปวงบ่อยๆ ...แต่เรายังเป็นปุถุชนคนหนาอยู่ ก็ย่อมมีผิดพลาดไป ก็เป็นธรรมดา ....ก็เริ่มต้นใหม่..... เจตนางดเว้นใหม่ เมื่อเราทำเช่นนี้ได้ไม่นานมันก็จะกลายเป็นเรื่องปกติของเรา.....
.....
.....ส่วนศีลในฐานะนักปฏิบัติ..... หาก ...ศีล... แปลว่า .... ปกติ ...เยือกเย็น...หนักแน่น...มั่นคง
....หากนักปฏิบัติยังคงถือ ...ศีล..8 ...ศีล ...10 ศีล 227...หรือ ศีล.. 311 ... ก็แค่ยังอยู่ใน...กรอบของการปฏิบัติ...เช่นเดียวกับคนทั่วไปที่ถือ ...ศีล 5...ซึ่งไม่เพียงพอต่อการปฏิบัติให้เกิดความก้าวหน้า...เป็นเพียงศีลภายนอกอยู่......
....ในครั้งพุทธกาล คนที่บรรลุธรรม..ในสมัยแรก..พระพุทธองค์ ก็ยังไม่ได้บัญญัติศีลขึ้นมา....
...
.....ความจริง ....ศีล...สมาธิ...ปัญญา ...นั้นเกี่ยวพัน เป็นเหตุของกันและกันอยู่........
...ในสภาพปกติ จิตมันมีความ....ปกติ...อยู่แล้ว...แต่เนื่องจาก...กิเลสต่างๆ ที่จรเข้ามาทาง ทวารทั้ง 6 ทำให้จิตผิดความปกติไป...
...ดังนั้นสิ่งที่นักปฏิบัติควร กระทำต่อศีล .... คือ....การเจตนางดเว้นโดย...การสำรวม....อินทรียสังวรศีล....
....คือ...เป็นการสำรวมอินทรีย์ทั้งหลาย......จะเป็นสังวร เป็นการเจตนางดเว้น จากอกุศลทั้งหลาย เมื่อได้เห็นก็สักแต่ว่าได้เห็น(รูป) ได้ยินก็สักแต่ว่าได้ยิน ได้กลิ่น ลิ้มรส และกระทบสัมผัส คิดนึก ....ก็เป็นเพียงสักแต่ว่า.... เท่านั้น ไม่มีสัตว์ บุคคล ตัวตนเราเขา เป็นเพียงสภาพธรรมเกิดดับ เปลี่ยนแปลงไปมาเท่านั้น……..
...การที่เห็น..เช่นนี้บ่อยๆ ...จิตก็มีความเป็นปกติ...เป็นความเยือกเย็น เป็นความหนักแน่นมั่นคง ไม่หวั่นไหว...
.....การที่จิตมีความเป็นปกติ...เยือกเย็น....ความหนักแน่นมั่นคง....ไม่หวั่นไหว...ต่ออารมณ์ที่มากระทบมากๆ และมีความต่อเนื่อง.... เราเรียกอาการเช่นนี้ว่า.....สมาธิ......
....เพราะ....สมาธิ......แปลได้ว่า...ตั้งมั่นไม่หวั่นไหว...คือไม่หวั่นไหวต่ออารมณ์ที่มากระทบ....
.......การที่ไม่หวั่นไหวต่ออารมณ์ที่กระทบได้ ก็เนื่องมาจากการที่จิตมีความปกติ...เยือกเย็น....ความหนักแน่นมั่นคงมากๆ ต่อเนื่องนั่นเอง......
......เมื่อจิตมีความปกติมากๆ ต่อเนื่อง มันก็เกิดความสงบระงับจากการปรุงแต่งทั้งหลายเอง......
... เมื่อจิตมีความสงบ..ตั้งมั่นไม่หวั่นไหว...ต่ออารมณ์ที่มากระทบ...จิตก็สามารถเห็นทุกอย่างที่ผ่านเข้ามาได้ตามความเป็นจริงที่มันเป็น...มากๆ เข้า ...จิตก็เข้าใจในธรรมชาติของสภาพธรรมทั้งหลายทั้งปวงตามความเป็นจริง... จึงเกิด...ปัญญา...ไปตามลำดับ....
.....
...ศีล...สมาธิ...ปัญญา ...ก็มีความเกี่ยวพันกันเช่นนี้....
...ศีล...สมาธิ...ปัญญา ...จะเกิดขึ้นไม่ได้ ถ้าหากผู้ปฏิบัติ ...ไม่มี...สติ....รู้สึกตัวต่อสิ่งที่มากระทบ...
....พระพุทธเจ้าที่จึงสอน ....สติปัฏฐาน4 ...คือ..ให้มีสติตามระลึกรู้อยู่ในฐานทั้ง 4 ...
...เมื่อ สติมากๆต่อเนื่อง ....ตัวสติ....ก็คือ....ศีล....นั่นเอง
บทความโดย : วิถีแห่งสายลม
